Polska Parafia Rzymsko-Katolicka w Leeds
pw. Matki Boskiej Częstochowskiej i Św. Stanisława Kostki

Matka Boska Czestochowska

Glowny Patron Polskiej Parafii Katolickiej w Leeds

Był rok 1382 lub 1384. Książę Władysław Opolczyk podrżował do Opola, wioząc na załadowanym po brzegi wozie znaleziony na zamku księcia ruskiego Lwa Daniłowicza w Bełzie obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. W pobliżu Częstochowy konie nagle zatrzymały się i nie chciały ruszyć z miejsca. A książę we śnie otrzymał polecenie, by przewożony obraz umieścić w pobliskim klasztorze. Od tej pory Jasna Gra staje się miejscem wyjątkowego kultu Matki Bożej, a Jej wizerunek, nazywany jasnogrskim, otaczany jest szczeglną czcią przez wiele pokoleń Polakw. W roku 1931, na skutek starań generała paulinw Piotra Markiewicza, watykańska Kongregacja Obrzędw ustanowiła święto Matki Boskiej Częstochowskiej, ktre jest obchodzone 26 sierpnia.

Nie ustalono, gdzie i kiedy powstał obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, mimo że całe pokolenia badaczy trudzą się nad wyjaśnieniem tych kwestii. Według jednej z legend, obraz miał wykonać św. Łukasz Ewangelista na desce pochodzącej ze stołu stojącego w nazaretańskim domu Świętej Rodziny. Św. Helena przywiozła go z Jerozolimy do Konstantynopola i podarowała swemu synowi Konstantynowi Wielkiemu. Potem należał on do cesarza Karola Wielkiego, a wreszcie trafił do rąk księcia ruskiego Lwa Daniłowicza, ktry ukrył obraz w zamku w Bełzie, skąd zabrał go Władysław Opolczyk.

Obraz jasnogrski podobny jest do ikon, na ktrych Matka Boska przedstawiana jest z Dzieciątkiem na lewym ramieniu jako Hodegetria, czyli Przewodniczka, Wskazująca Drogę. W ikonografii terminem tym określa się konkretny sposb przedstawiania Maryi z Dzieciątkiem, ktry obrazuje dogmat o wcieleniu Syna Bożego dla zbawienia człowieka (w odrżnieniu od ikon przedstawiających macierzyńskie uczucia Maryi wobec Syna, bardziej eksponujących człowieczeństwo Chrystusa, określanych mianem Eleusa, Galaktotrofusa lub Kykkotissa).

Na częstochowskim obrazie Matka Boża przedstawiona jest więc jako Hodegetria - z Dzieciątkiem na lewej ręce, prawą ma ułożoną na piersiach w taki sposb, jakby wskazywała na Syna. Ona nie skupia uwagi na sobie ani nie tuli zaborczo Dziecka, ale wskazuje na Syna jako na Emmanuela, przez ktrego człowiek wraca do Boga, dostępuje zbawienia. Maryja przyniosła światu Zbawcę, nie zatrzymuje Jezusa dla siebie, ale oddaje Go człowiekowi. Ułożenie prawej dłoni Madonny wyraża prawdę o tym, że jest Ona przewodniczką w wierze, że prowadzi do Syna. Na twarzy widoczny jest smutek, a jednocześnie jakaś łagodność i spokj, co podkreśla godność Boskiego macierzyństwa Maryi.

Sposb przedstawienia Dzieciątka charakterystyczny dla tego typu ikon - z głwką lekko uniesioną w stronę Matki, ale nie przytuloną do Niej, wzrokiem skierowanym na wprost, w lewej ręce trzymającego zwj lub księgę Ewangelii, a prawą uniesioną w geście błogosławieństwa - wyraża prawdę, że Chrystus, chociaż wcielony, a więc wyobrażalny, jest zarazem Bogiem. Jego Boski majestat symbolizuje gest błogosławieństwa i pełen godności wyraz twarzy, a także księga w lewej dłoni - symbol Słowa (Logosu), ktre stało się Ciałem, jak czytamy w Ewangelii wg św. Jana (zob. J1,1). Wyniosła postawa przypomina o wyjątkowej misji, jaką ma do spełnienia na ziemi Syn Boży - zbawienia świata.

Sposb ukazywania postaci Madonny i Dzieciątka podkreśla prawdę, że macierzyństwo Maryi jest wyjątkowe, że jest Ona przede wszystkim Matką Boga.

W 1430 roku na jasnogrski klasztor napadła banda zbjcw. Zrabowali naczynia liturgiczne i klasztorne skarby. Wdarli się do kaplicy z Cudownym Obrazem, ktry po odarciu z kosztowności sprofanowali. Twarz Madonny została pocięta mieczem, a w końcu ikona rozbita. Obraz został poddany renowacji, jednak, aby zachować pamięć o tym smutnym wydarzeniu, pozostawiono blizny na twarzy Matki Bożej. Są obrazy o tematyce religijnej, ktre nawet podobają się oglądającym je, są uznawane za arcydzieła, dostrzega się w nich talent artysty, ale nie wpływają na ich wiarę czy pobożność. A są obrazy cudowne, słynące łaskami, ktrych twrcom udało się uchwycić i wyrazić Tajemnice, ktre zbliżają do Boga, przemieniają serce człowieka. Takim obrazem jest wizerunek Czarnej Madonny z Jasnej Gry.

Na częstochowskim obrazie Matka Boża przedstawiona jest jako Hodegetria - z Dzieciątkiem na lewej ręce, prawą ma ułożoną na piersiach w taki sposb, jakby wskazywała na Syna.

Glowny Patron Polskiej Parafii Katolickiej w Leeds

Matka Boska Czestochowska - glowny Patron Polskiej Parafii w Leeds

Wędrowanie na Jasną Grę towarzyszy Polakom od wiekw. Idąc szlakiem w kierunku duchowej stolicy Polski, pielgrzymi zmierzają niejako w głąb swojej historii. Obecność Papieża Polaka w paulińskim sanktuarium była więc koniecznością, w pewnym sensie też naturalną konsekwencją wielkiej narodowej tradycji.

Krlowa Polski

W historii polskiego narodu można wyrżnić okresy, kiedy pobożność maryjna ulegała szczeglnej transformacji. Barok nazywany jest "stuleciem maryjnym". To lata wprowadzenia uchwał Soboru Trydenckiego, a także czas kontrreformacji i wojen religijnych. W dziejach rżnie się kształtowało wyobrażenie Maryi. Inaczej nazywali Jasnogrską Panią chłopi, inaczej szlachta, magnaci, żołnierze, powstańcy i zwykli, pobożni katolicy. Dla jednych byłą Krlową, dla innych Opiekunką Sierot, Dobrą Matuchną czy Pocieszycielką.


Przez Maryję do Chrystusa

Glowny Patron Polskiej Parafii Katolickiej w Leeds

W historii zmieniał się charakter pielgrzymowania, ktre z indywidualnego aktu chrześcijańskiej ascezy przeradzało się w masową praktykę. W słowniku pojawiły się nowe pojęcia: duszpasterstwo pielgrzymkowe czy religijna albo sanktuaryjna turystyka. Zmieniała się liczebność pielgrzymek, ich charakter, sposb dotarcia do celu i motywacje. Doszło do pogłębienia treści związanych z pielgrzymowaniem. Nastąpiło odejście od charakteru wotywnego do pogłębionej teologicznie motywacji. Ludzie w miejscach kultu, a szczeglnie na Jasnej Grze, dostrzegają wagę chrystocentrycznego sensu pobożności maryjnej. Na Jasnej Grze można spotkać pątnikw, ktrzy nie tylko oddają cześć Cudownej Ikonie, ale przede wszystkim gromadzą się w długich kolejkach do konfesjonału i w wielkich tłumach wokł Eucharystii.
Ta prawidłowość jest zgodna z właściwą teologią maryjnego kultu. Można się jej nauczyć z częstochowskiej ikony. Czarna Madonna jedną ręką trzyma Dzieciątko Jezus, a drugą ręką wskazuje na Boga-Człowieka. Nikt nie może swojego wzroku zatrzymać jedynie na Świętej. Jej kult musi prowadzić do uwielbienia Syna.

Człowiek zawierzenia

Ojciec Święty tak pisze o "maryjnym wątku" kapłańskiego powołania w książce "Dar i Tajemnica": "Mwiąc o źrdłach swego powołania kapłańskiego nie mogę oczywiście zapomnieć o wątku maryjnym. Nabożeństwo do Matki Bożej w postaci tradycyjniej wyniosłem z domu rodzinnego i z parafii wadowickiej. W kościele parafialnym pamiętam boczną kaplicę Matki Bożej Nieustającej Pomocy, do ktrej rano przed lekcjami ciągnęli gimnazjaliści". Papież wspomina też swoje doświadczenia z Żywym Rżańcem czy lekturą książeczki św. Ludwika Marii Grigniona pt: "Traktat o prawdziwym nabożeństwie do Najświętszej Maryi Panny", gdzie młody Karol Wojtyła znalazł treści, ktre zawarł w swoim pźniejszym papieskim zawołaniu "Totus Tuus".

Czarna Madonna z Częstochowy - jak zauważa biograf Jana Pawła II George Weigel - towarzyszy modlitwie Papieża w kaplicy przy jego prywatnych apartamentach w Watykanie, tak jak towarzyszy jego pracy w prywatnym gabinecie. "Podczas ponad dwudziestu lat pontyfikatu, ktry zmienił bieg historii Kościoła i świata - zauważa George Weigel - ten człowiek zawierzenia w swojej modlitwie nadal jest synem Jasnej Gry".

Na Jasnej Grze 4 czerwca 1979 r., podczas historycznej pierwszej pielgrzymki do Polski, Jan Paweł II powiedział: "Jestem człowiekiem zawierzenia. Nauczyłem się nim być tutaj".

Glowny Patron Polskiej Parafii Katolickiej w Leeds

Matka Boska Czestochowska - glowny Patron Polskiej Parafii w Leeds

Nauczycielka wolności

Jasnogrskie nauczanie Jana Pawła II nie tylko ogarniało historyczne dziedzictwo tego miejsca, lecz rwnież bezpośrednio nawiązywało do wspłczesnych problemw Polakw.

"Chrystus obecny wraz ze swoją Matką w polskiej Kanie - napominał Jan Paweł II w 1983 roku - stawia przed nami z pokolenia na pokolenie wielką sprawę wolności. Wolność jest dana człowiekowi od Boga jako miara jego godności".

Nie może więc dziwić fakt, że na Jasnej Grze Polacy zawsze mieli prawo czuć się wolni. Papież tę wolność interpretował z Maryjnego przesłania, ktre wskazuje na Chrystusa. Dlatego w okresie jasnogrskiego jubileuszu (1983) zaprosił Chrystusa wraz z Maryją w dzieje swojego narodu.
"O Matko! - modlił się Papież. - Pomż nam przejść z Ewangelią w sercu poprzez nasze trudne ?dziś? w tę przyszłość, w ktrą zaprosiliśmy Chrystusa".

Papież wwczas zaczął swoje przemwienie od Inwokacji: "Panno Święta, co Jasnej bronisz Częstochowy". Ponad milion Polakw słuchało jego wyznania, ktre wypowiedział ze wzruszeniem: "Jakże mgłbym nie przybyć do tego sanktuarium wielkiej nadziei, gdzie mogę powtrzyć tylko Totus Tuus przed wizerunkiem Maryi. Jakże mgłbym nie przybyć, aby usłyszeć, jak bije serce Kościoła i serce Ojczyzny w Sercu Matki?... Tutaj można się dowiedzieć, jaka jest Polska i kim naprawdę są Polacy". Ta refleksja pozostaje aktualna także w naszych czasach. Po tę prawdę od wiekw zmierzają na Jasną Grę tysiące pielgrzymw ze wszystkich stron Polski i coraz liczniej z całego świata.

Na częstochowskim obrazie Matka Boża przedstawiona jest jako Hodegetria - z Dzieciątkiem na lewej ręce, prawą ma ułożoną na piersiach w taki sposb, jakby wskazywała na Syna.

Jan Paweł II pielgrzymował przed ikonę Czarnej Madonny sześciokrotnie. Z Jasnogrskich Wałw Papież wskazywał na Matkę Jezusa, jako na wzr całkowitego umiłowania Chrystusa i poświęcenia się Jego Ewangelii. Wstawiennictwu Matki Bożej zawierza on od ćwierć wieku wszystkie sprawy - wielkie i małe - Kościoła i świata.

Glowny Patron Polskiej Parafii Katolickiej w Leeds

Blogoslawiony Jan Pawel II na Jasnej Gorze

Dla Polakw obecność Papieża w tym sanktuarium wciąż nosi znamiona symbolu. Nard, ktry zawierzył swe losy Maryi, z dumą spogląda na Rodaka na Stolicy Piotrowej. Trzeba go jeszcze słuchać, bo orędzie papieskie głoszone z tego miejsca ma szczeglne znaczenie - dla słuchaczy, a także dla samego Ojca Świętego.

Symbol Maryi

Karol Wojtyła w dniu inauguracji swego pontyfikatu oświadczył, że nie byłoby Papieża Polaka, gdyby nie było Jasnej Gry. Wcześniej krakowski Biskup ponad sto razy wygłaszał przemwienia i homilie do pielgrzymw jasnogrskich. Gdy 16 października 1978 r. został powołany na następcę św. Piotra, w swoim herbie papieskim umieścił literę M - symbol Maryi, oraz dewizę Totus Tuus - Cały Twj. Jan Paweł II niejednokrotnie podkreślał walory uniwersalne jasnogrskiej pobożności maryjnej. Wyrazem głębokiego nabożeństwa do Matki Bożej Częstochowskiej są Jej obraz w prywatnej kaplicy na Watykanie oraz wota - złota rża, złote serce, kielich mszalny, świeca paschalna, rżaniec i przestrzelony pas sutanny, jako wyraz wdzięczności za ocalone życie 13 maja 1981 roku podczas zamachu na Placu św. Piotra.

4 czerwca 1979 r. pierwszy w historii Kościoła papież z rodu Polakw Jan Paweł II przybył na Jasną Grę. W ciągu trzech dni pobytu w sanktuarium spotkało się z Papieżem około 3,5 miliona wiernych. Jan Paweł II w Akcie Zawierzenia oddał Jasnogrskiej Matce Kościł powszechny, Ojczyznę, wszystkich ludzi i siebie samego, powtarzając słowa oddania: Matko! Jestem cały Twj i wszystko, co moje, jest Twoim.

Jak w matczynym domu

W roku 1982 przypadało 600-lecia Jasnej Gry. Z powodu stanu wojennego Ojciec Święty nie mgł przybyć na jubileusz. Obchodzono go więc w czerwcu 1983 roku. Na Jasnej Grze Papież przebywał 18 i 19 czerwca. Szczeglnie przejmujące było wieczorne spotkanie ze zgromadzoną u stp klasztoru młodzieżą. Snując swe rozważania wokł słw Apelu, Ojciec Święty wezwał młodych do kierowania się sumieniem, poczucia odpowiedzialności za siebie i swych bliskich oraz za ojczyznę.

Po raz trzeci Jan Paweł II gościł tu w 1987 r. z okazji Oglnopolskiego Kongresu Eucharystycznego. Modlił się, aby kryzys ekonomiczny i polityczny nie doprowadził do utraty wiary i nadziei na lepsze jutro.
W czasie czwartej (dwuetapowej) pielgrzymki do ojczyzny Jan Paweł II przewodniczył 14 sierpnia 1991 r. na Wałach Jasnogrskich obchodom VI Światowego Dnia Młodzieży. Ponadpłtoramilionowa rzesza młodych z całego świata czuwała wraz z Ojcem Świętym przed Obliczem Madonny w atmosferze radości, wielkiej zabawy, ale i rozmodlenia. Swobodny nastrj Papieża, nie po raz pierwszy sprawił, że młodzież - przybyła po raz pierwszy z krajw postkomunistycznej Europy, a nawet z dalekiego Laosu czy Wietnamu - poczuła się tu jak w matczynym domu.

Maryja jest Matką Kościoła. 4 czerwca 1997 roku Jan Paweł II przypomniał z częstochowskiego wzgrza prawdę o Kościele, ktry niesie w sobie wszystkie ludzkie ograniczenia i niedoskonałości. Jasna Gra - sanktuarium narodu, konfesjonał i ołtarz - jest z kolei miejscem duchowej przemiany i odnowy życia Polakw. Niech takim pozostanie na zawsze - wzywał Papież. Trzeba usłyszeć echo całego życia Narodu w Sercu jego Matki i Krlowej! A jeśli bije ono tonem niepokoju, jeśli odzywa się w nim troska i wołanie o nawrcenie, o umocnienie sumień, o uporządkowanie życia rodzin, jednostek, środowisk - trzeba przyjąć to wołanie - powtarzał własne słowa z 1979 roku.

Wymowne milczenie

Niekiedy szczeglnie wymowne bywa papieskie milczenie. Kilkunastominutowa modlitwa w Kaplicy Cudownego Obrazu 17 czerwca 1999 roku, kontynuowana na Wałach, dodała nam odwagi, budziła ducha i przypominała o odpowiedzialności. Tamta cicha modlitwa była znakiem i przykładem, byśmy nie dali się pochłonąć hałaśliwemu światu, lecz przemieniali go własnym życiem. Niech Maryja będzie przykładem i przewodniczką w naszej codziennej i szarej pracy. Niech wszystkim pomaga wzrastać w miłości Boga i miłości ludzi, budować wsplne dobro Ojczyzny, wprowadzać i umacniać sprawiedliwy pokj w naszych sercach i środowiskach. Proszę Cię, Matko Jasnogrska, Krlowo Polski, abyś cały mj Nard ogarnęła Twoim macierzyńskim sercem. Dodawaj mu odwagi i siły ducha, aby mgł sprostać wielkiej odpowiedzialności, jaka przed nim stoi - modlił się Jan Paweł II.

Od wielu lat Ojciec Święty każdej większej pielgrzymce przekraczającej bramy jasnogrskiego klasztoru przesyła list z błogosławieństwem. Jasna Gra została wymieniona przez Ojca Świętego w encyklice maryjnej Redemptoris Mater wśrd największych sanktuariw świata (RM 25). Z woli Jana Pawła II 11 lutego 1994 roku obchodzono tu II Światowy Dzień Chorego. Pod przewodnictwem kardynała Fiorenzo Angelini - Przewodniczącego Papieskiej Rady Służby Zdrowia, zgromadziło się ponad 10 tysięcy chorych z krajw Europy Środkowej i Wschodniej.